Europa produkuje już ponad 15 mln ton odpadów tekstylnych rocznie, a mniej niż 1 proc. pokonsumenckich tekstyliów wraca do obiegu w ramach recyklingu textile-to-textile. Polska spółka Myco Renew opracowała technologię, która wykorzystuje konsorcja grzybów do biologicznego przetwarzania odzieży – także wykonanej z materiałów syntetycznych – i przekształcania jej w materiał możliwy do ponownego wykorzystania m.in. w budownictwie. Firma, która rozwijała swój pomysł w ramach programu „Platformy startowe dla nowych pomysłów”, finansowanego z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej (FEPW), dziś przyciąga uwagę zagranicznych inwestorów i organizacji, w tym prestiżowego Nasdaq Entrepreneurial Center.
Europejczycy kupują dziś średnio około 95 produktów tekstylnych rocznie na osobę – o 12 proc. więcej niż w 2019 r.[1] Wraz z rosnącą popularnością rynku fast fashion jakość materiałów spada, zaś tkaniny pochodzenia naturalnego coraz częściej wypierane są przez tworzywa sztuczne. Przez to skraca się czas użytkowania ubrań, a coraz większym wyzwaniem staje się to, co zrobić z nimi po ich wyrzuceniu. Według raportu BCG w 2025 r. w Europie powstało około 15,2 mln ton odpadów tekstylnych. Tylko około 1,5 mln ton zostało zebranych i posortowanych w sposób umożliwiający dalsze zagospodarowanie. Recykling textile-to-textile obejmuje obecnie mniej niż 1 proc. pokonsumenckich odpadów tekstylnych[2].
Pozostała odzież często trafia na nielegalne wysypiska śmieci w Afryce czy Ameryce Południowej. Na początku października 2026 r. Greenpeace przeprowadził audyt odpadów tekstylnych w stolicy Ghany – Akrze. W ciągu kilku dni zebrano kilkaset porzuconych sztuk odzieży, wśród których znajdowały się ubrania globalnych marek. Organizacja wskazuje, że część importowanej używanej odzieży jest już zbyt niskiej jakości, aby można ją było ponownie sprzedać, naprawić czy przerobić[3]. Takie tekstylia są wyrzucane, spalane lub trafiają do kanalizacji, lagun i na wybrzeże.
Trujący krawat z górnej półki
Coraz większym wyzwaniem staje się również skład chemiczny odzieży, który może utrudniać jej recykling. Europejska Agencja Środowiska podaje, że w 2025 r. w unijnym systemie szybkiego ostrzegania odnotowano 72 alerty dotyczące ryzyka chemicznego w odzieży, tekstyliach i produktach modowych, z czego 72 proc. dotyczyło zagrożeń dla zdrowia ludzi[4]. Z kolei w badaniu REACH4Textiles, 16 proc. przebadanych produktów okazało się niezgodnych z unijnymi wymogami chemicznymi[5]. Oznacza to, że w przypadku części tekstyliów problemem jest nie tylko ich zużycie czy trudność w ponownym wykorzystaniu włókien, lecz także obecność toksycznych substancji, które mogą ograniczać możliwości bezpiecznego przywracania materiałów do obiegu.
Grzyb zamieni odzież w cegły
Polski startup Myco Renew ma pomysł na rozwiązanie wyzwań związanych z recyklingiem odzieży. Na podstawie badań przeprowadzonych przez profesor Katarzynę Turnau spółka opracowała technologię biologicznego przetwarzania odpadów tekstylnych z wykorzystaniem odpowiednio dobranych konsorcjów grzybów.
Firma pracuje zarówno z włóknami naturalnymi i półsyntetycznymi, jak i z trudniejszymi tkaninami syntetycznymi, w tym poliestrem. Włókna poliestrowe pozostają w powstającym kompozycie. Myco Renew rozwija ten kierunek przede wszystkim z myślą o budownictwie – m.in. o materiałach izolacyjnych, dźwiękochłonnych oraz kompozytach przypominających ekocegły.
Fundusze Europejskie początkiem historii sukcesu
Swoje pierwsze kroki w biznesie startup stawiał w koordynowanym przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) programie inkubacyjnym „Platformy startowe dla nowych pomysłów”. Działanie jest finansowane z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej (FEPW).
Technologia spółki szybko zaczęła przyciągać uwagę polskich inwestorów. Po zwycięstwie w Programie Grantowym ING, w którym firma otrzymała 400 tys. zł na dalszy rozwój rozwiązania, oraz udziale w programie mentoringowym InCredibles Sebastiana Kulczyka, startup coraz mocniej koncentruje się na zagranicznej ekspansji. W 2026 r. Myco Renew znalazł się w gronie 20 finalistów Global Change Award organizowanego przez H&M Foundation. Założyciel spółki prezentował także rozwiązanie m.in. podczas wydarzeń towarzyszących Światowemu Forum Ekonomicznemu w Davos i New York Fashion Week.
Jednym z najnowszych sukcesów startupu jest zakwalifikowanie Myco Renew, jako pierwszej firmy z Polski, do jesiennej edycji programu Milestone Makers: CleanTech prowadzonego przez Nasdaq Entrepreneurial Center. W jego ramach Tomasz Mierzwa spędził kilka tygodni w Kalifornii, gdzie pracował m.in. nad przygotowaniem spółki do przejścia z etapu laboratoryjnego do pilotażu i prowadził rozmowy z inwestorami, naukowcami oraz przedstawicielami branży biotechnologicznej i tekstylnej. Zakończenie programu ma odbyć się 2 grudnia, a logo spółki ma zostać pokazane na Times Square w Nowym Jorku.
[1] Advancing Textile Circularity: Europe’s Textile Waste Surge, the Case for System-Level Scale-Up | BCG
[2] Tamże
[3] Greenpeace reveals brands found in Ghana’s textile waste as anti fast fashion installation is unveiled - Greenpeace Africa
[4] Number of annual chemical risk alerts for textile products in the EU | Textiles | Circularity Metrics Lab (EEA)
[5] Tamże
Źródło: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
Źródło grafiki: Adobe Stock / parp.gov.pl