Linia kolejowa nr 108 biegnie z małopolskiego węzła Stróże przez Gorlice, Jasło, Krosno, Sanok oraz Ustrzyki Dolne do przejścia granicznego z Ukrainą w Krościenku. Rewitalizowany odcinek obejmuje część linii - od Jasła do Nowego Zagórza oraz budowę nowego odcinka łącznicy kolejowej. Jest to kolejny etap prac prowadzonych przez PKP PLK S.A, mających poprawić parametry techniczne tej linii i kolejny modernizowany odcinek linii kolejowej prowadzący do wschodniej granicy państwa. Po zakończeniu prac pociągi będą mogły między innymi przewozić cięższe ładunki. Podróże będą szybsze i bezpieczniejsze. Czas przejazdu z Rzeszowa do Krosna czy Sanoka ma skrócić się o 20-25 minut, co przełoży się na zwiększenie dostępności tych terenów dla mieszkańców, działających tu firm, a także turystów podróżujących w Bieszczady.
Zostanie zmodernizowanych 56 kilometrów torów oraz wybudowane 3 kilometry nowej linii kolejowej. Powstaną 3 tunele kolejowe i 3 wiadukty drogowe. Zmodernizowanych zostanie 18 stacji i przystanków. Ważnym elementem projektu jest budowa 6 nowych przystanków: Jasło Sobniów, Krosno Huta, Krosno Guzikówka, Krosno Południe (Galeria), Zagórz Przemysłowy i Moderówka. Nowe przystanki poprawią dostępność kolei dla mieszkańców mniejszych miejscowości i ułatwią codzienne podróże do stolicy województwa czy większych ośrodków regionu. Cała nowa i przebudowana infrastruktura będzie dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
W ramach inwestycji powstanie nowa łącznica kolejowa Jedlicze – Szebnie, która połączy linie nr 106 i nr 108. Umożliwi ona przejazd w relacji Rzeszów – Sanok z ominięciem Jasła. Oznacza to dużą oszczędność czasu nie tylko z uwagi na skrócenie drogi, ale i na uniknięcie konieczności zmiany kierunku jazdy w Jaśle.
Projekt obejmuje również budowę systemu dynamicznej informacji pasażerskiej oraz modernizację urządzeń sterowania ruchem. Bezpieczeństwo poprawi przebudowa 80 przejazdów kolejowo-drogowych.
Projekt „Rewitalizacja linii kolejowej nr 108 na odcinku Jasło – Nowy Zagórz wraz z budową łącznicy kolejowej Jedlicze – Szebnie” jest realizowany z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej, finansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Wartość inwestycji wynosi 1,7 mld złotych, z czego 1,2 mld to dofinansowanie z Unii Europejskiej. Inwestycja zostanie zakończona do 2029 roku.
Nowoczesna kolej w Polsce Wschodniej
Projekt rewitalizacji linii kolejowej nr 108 na odcinku Jasło – Nowy Zagórz to kolejna inwestycja kolejowa realizowana z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027. Wsparcie ma na celu m.in. przebudowę i modernizację linii kolejowych o dużym natężeniu ruchu pasażerskiego i towarowego. Dzięki temu przewozy koleją będą skutecznie konkurować z transportem drogowym. Poprawi się także bezpieczeństwo przewozów, a przepustowość linii na najbardziej obciążonych odcinkach zostanie zwiększona. Wszystkie prace projektowe i budowlane będą realizowane z poszanowaniem wymogów ochrony środowiska, uwzględniając rozwój zielonej infrastruktury, w tym drzewostanów.
Nabór projektów do dofinansowania prowadzony jest w trybie niekonkurencyjnym i potrwa do 18 grudnia 2025 roku. Do objęcia wsparciem kwalifikują się projektu ujęte w Krajowym Programie Kolejowym. Zakres wsparcia obejmuje również przebudowę i modernizację dworców kolejowych.
Budżet naboru wynosi: 3 mld zł na projekty liniowe (beneficjent: PKP PLK S.A) oraz 100 mln zł na projekty dot. dworców kolejowych (beneficjent: PKP S.A.)
Do tej pory do dofinansowania wybrano trzy projekty o łącznej wartości 855 mln zł. Wśród nich znalazła się inwestycja PKP PLK pn. „Prace na liniach kolejowych nr 25, 74, 78 na odcinku Stalowa Wola - Tarnobrzeg - Sandomierz - Ocice – Padew” (tzw. trójstyk, stanowiący domknięcie układu komunikacyjnego w południowej części makroregionu). Środki przeznaczono także na modernizację dworców kolejowych w Chełmie i Rzeszowie, realizowaną przez zarządcę infrastruktury dworcowej PKP S.A.
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej
Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) to kontynuacja wsparcia rozwoju wschodnich województw naszego kraju: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego oraz regionalnej części województwa mazowieckiego (bez Warszawy i 9 otaczających ją powiatów).
Program jest dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i służy utrwaleniu warunków sprzyjających konkurencyjności gospodarki oraz wyższej jakości życia w Polsce Wschodniej.
Z programu dofinansowywane są inwestycje w małych i średnich firmach, projekty związane z adaptacją miast do zmian klimatu, rozwojem zeroemisyjnej mobilności miejskiej, ochroną bioróżnorodności, rozwojem inteligentnych sieci dystrybucji energii, zwiększaniem dostępności kolejowej i drogowej oraz rozwojem zrównoważonej turystyki. Budżet programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027 wynosi 2,65 mld euro.
