Działania doradcze i szkoleniowe skierowane do jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzi Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Na ten cel otrzymało 5,3 mln złotych z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej.
Celem projektu jest pomoc jednostkom samorządu terytorialnego z Polski Wschodniej (JST) w zdobywaniu wiedzy i kompetencji niezbędnych do planowania i wdrażania działań adaptacyjnych w obszarze zmian klimatu. W ramach projektu przewidziano szeroki zakres działań doradczych, szkoleniowych i informacyjnych. JST wezmą udział w konferencjach, szkoleniach i warsztatach z udziałem ekspertów krajowych i zagranicznych. Skorzystają także z indywidualnych konsultacji oraz wizyt studyjnych. Działaniom towarzyszyć będzie też wymiana doświadczeń pomiędzy miastami posiadającymi miejskie plany adaptacji (MPA) a tymi, które dopiero rozpoczynają ich opracowanie.
Docelowe działania poprzedzi ankieta badającą potrzeby uczestników, a następnie spotkania fokusowe pozwalające lepiej doprecyzować oczekiwania samorządów. W kolejnych etapach realizowane będą działania edukacyjne i doradcze, uzupełniane bieżącym wsparciem ekspertów oraz kampanią informacyjno-promocyjną.
Polska Wschodnia odporna na zmiany klimatyczne
Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej wspiera miasta średnie, borykające się z problemami społeczno-gospodarczymi w inwestycjach, które zwiększą ich odporność na zagrożenia wynikające ze zmian klimatu. Wsparciem objęte są inwestycje związane z zieloną i niebieską infrastrukturą w mieście, np.
- tworzenie parków, ogrodów, miejskich łąk,
- budowa zbiorników retencyjnych i oczek wodnych,
- udrożnienie przepływu kanałów i rzek miejskich,
- modernizacja miejskich przestrzeni, aby likwidować miejskie „wyspy ciepła”, ułatwiać wsiąkanie wody w grunt i zapobiegać jej szybkiemu odparowywaniu w okresach suszy oraz gromadzeniu się na powierzchni w czasie ulewnych deszczy.
Wsparciem objęte będzie również przygotowanie dokumentów planistycznych związanych z adaptacją do zmian klimatu miast Polski Wschodniej.
Do tej pory przeprowadzono dwa nabory wniosków o dofinansowanie projektów infrastrukturalnych. W pierwszym wsparcie otrzymało 12 miast na łączną kwotę ponad 136 mln zł (projekty miast: Chełm, Jasło, Biłgoraj, Ciechanów, Bartoszyce, Stalowa Wola, Mława, Ostrowiec Świętokrzyski, Busko-Zdrój, Siedlce, Dębica i Lubartów). Drugi nabór zakończył się w lutym 2025 roku. Złożono 13 wniosków na łączną kwotę ponad 263 mln zł. Trwa ich ocena.
Do końca 2025 roku zaplanowano kolejne dwa nabory: na inwestycje infrastrukturalne oraz na przygotowanie miejskich planów adaptacji. Nabory w trybie konkurencyjnym przeprowadzi Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej
Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) to kontynuacja wsparcia rozwoju wschodnich województw naszego kraju: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego oraz regionalnej części województwa mazowieckiego (bez Warszawy i 9 otaczających ją powiatów).
Program jest dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i służy utrwaleniu warunków sprzyjających konkurencyjności gospodarki oraz wyższej jakości życia w Polsce Wschodniej.
Z programu dofinansowywane są inwestycje w małych i średnich firmach, projekty związane z adaptacją miast do zmian klimatu, rozwojem zeroemisyjnej mobilności miejskiej, ochroną bioróżnorodności, rozwojem inteligentnych sieci dystrybucji energii, zwiększaniem dostępności kolejowej i drogowej oraz rozwojem zrównoważonej turystyki. Budżet programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027 wynosi 2,65 mld euro.
