Umowy o dofinansowanie projektów z programu FEPW podpisano w grudniu 2024 r. (lk nr 25, 74, 78) oraz w czerwcu 2025 r. (lk nr 108). Zawarcie kontraktów z wykonawcami robót budowlanych to kolejny ważny etap w realizacji tych inwestycji. Pierwsze miesiące służą przygotowaniu placów budowy i niezbędnej dokumentacji wykonawczej. Roboty budowlane rozpoczną się jeszcze w tym roku.
Modernizacja linii poprawi dostępność komunikacyjną województw Polski Wschodniej, tak dla biznesu jak i podróżnych, ma więc duże znaczenie dla rozwoju społeczno-gospodarczego makroregionu. Istotnym aspektem realizowanych inwestycji jest także dostosowanie infrastruktury do szybkich i bezpiecznych przewozów dużych ładunków (dostaw, sprzętu, ludności) na potrzeby wojska, służb porządkowych czy organizacji pozarządowych, na kierunku wschód – zachód.
Kolejowy Trójstyk
Modernizacja styku trzech linii kolejowych („Trójstyk”): nr 25, 74, 78 to inwestycja domykająca układ nowoczesnych linii kolejowych, które zostały zrealizowane ze środków UE perspektywy 2014-2020. To ważny element sieci transportowej na południu Polski Wschodniej.
Tym razem roboty obejmą odcinki linii kolejowych w woj. podkarpackim i świętokrzyskim: na lk nr 25 odcinek Sandomierz – Padew, na lk nr 74 odcinek Stalowa Wola Rozwadów – Tarnobrzeg oraz na lk nr 78 odcinek Sandomierz – Grębów.
Dzięki modernizacji skróci się czas podróży, zwiększy punktualność i częstotliwość połączeń. Pociągi pasażerskie osiągną prędkość do 200 km/h, a towarowe do 120 km/h. Komfort korzystania z kolei zwiększą modernizacja peronów i nowe systemy informacji pasażerskiej. Przystanki i stacje będą dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Prace potrwają do końca I kwartału 2028 roku. Projekt uzyskał dofinansowanie UE w wysokości 798 mld zł.
Górska alternatywa
Drugi z projektów „Rewitalizacja linii kolejowej nr 108 na odcinku Jasło – Nowy Zagórz wraz z budową łącznicy kolejowej Jedlicze – Szebnie” realizowany jest z dofinansowaniem UE o wartości 1,2 mld zł.
Rewitalizacja na ma celu poprawę paramentów przewozowych linii na odcinku od Jasła do Nowego Zagórza oraz budowę nowego odcinka – tzw. łącznicy kolejowej, dzięki której o 20-25 minut skróci się przejazd z Rzeszowa do Krosna i dalej w kierunku Bieszczad.
Dla Krosna to niejedyna zmiana, która wyniknie z tej inwestycji. Po pierwsze, przez miasto linia kolejowa będzie biegła w obniżeniu (teraz pociągi muszą się wspinać pod górę), dzięki czemu powstaną warunki do przewozu dużo cięższych ładunków. Po drugie, skrzyżowania dróg z torami zostaną przebudowane na bezkolizyjne, aby usprawnić ruch w mieście i zwiększyć jego bezpieczeństwo. Ostania korzyść, to lepsze skomunikowanie koleją i drogami strefy inwestycyjnej, którą miasto tworzy na terenie dawnego lotniska. Cała inwestycja zostanie zakończona do 2029 roku.
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej
Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) to kontynuacja wsparcia rozwoju wschodnich województw naszego kraju: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego oraz regionalnej części województwa mazowieckiego (bez Warszawy i 9 otaczających ją powiatów).
Program jest dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i służy utrwaleniu warunków sprzyjających konkurencyjności gospodarki oraz wyższej jakości życia w Polsce Wschodniej.
Z programu dofinansowywane są inwestycje w małych i średnich firmach, projekty związane z adaptacją miast do zmian klimatu, rozwojem zeroemisyjnej mobilności miejskiej, ochroną bioróżnorodności, rozwojem inteligentnych sieci dystrybucji energii, zwiększaniem dostępności kolejowej i drogowej oraz rozwojem zrównoważonej turystyki. Budżet programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027 wynosi 2,65 mld euro.
